İrep Çakır’dan 2025–26 Kanada Göçmenlik Planı Yorumu: Kalıcı ve Geçici Oturumda Büyük Değişim

Gazeteci İrep Çakır, Kanada Göçmenlik Bakanlığı’nın (IRCC) 2025–2026 yıllarını kapsayan yeni göçmenlik planını ayrıntılı biçimde yorumladığı yayınında, ülkenin göç politikalarında yapısal değişikliklere gittiğini açıkladı. Barınma krizi, ekonomik zorluklar ve kamuoyunun artan huzursuzluğu gerekçe gösterilerek hazırlanan plan, geçici oturum sahiplerinin sayısını azaltmayı ve kalıcı oturum sistemini yeniden şekillendirmeyi hedefliyor.

IRCC, geçici oturum sahiplerinin toplam nüfusa oranını 2026 yılına kadar %5’e indirmeyi amaçlıyor. Bu kapsamda 2025’te 673.650, 2026’da 516.600 ve 2027’de 543.600 geçici oturum izni kontenjanı belirlendi. Uluslararası öğrenci sayısı yılda 305.900 kişi ile sınırlandırılırken, geçici işçi kontenjanı 82.000 olarak açıklandı. Uluslararası mobilite programı ise kademeli olarak daraltılıyor.

Planın dikkat çeken bir diğer başlığı, kalıcı oturum politikalarında geçici oturum sahiplerine öncelik verilmesi. Göçmenlik Bakanı Lena Diab’ın açıklamasına göre, ekonomik göçmen programları geçici işçileri kalıcıya geçirmeyi hedefliyor. Bu hedef doğrultusunda Provincial Nominee Program (PNP) ile 2 yıla kadar uzatılan özel çalışma izinleri devreye alınıyor. IRCC, kalıcı oturum kotalarını 2025’te 395.000, 2026’da 380.000 ve 2027’de 360.000 kişi olarak açıkladı.

İrep Çakır’ın yayınında dikkat çektiği bir diğer konu ise iltica sistemine yönelik denetim artışı. 1.1 milyar dolarlık modernizasyon bütçesiyle sistemdeki kayıt dışı çalışmayı ve sosyal yardım suistimallerini önlemeye yönelik yeni teknolojiler ve yasal düzenlemeler planlanıyor. Çakır, gerçek örneklerle sistemin suistimal edildiği vakaları aktararak iltica tartışmalarının toplumdaki yansımasını da gözler önüne serdi.

Yeni plan ayrıca vatandaşlığa geçiş oranını artırmayı ve pasaport başvurularını dijitalleştirmeyi hedefliyor. 2025-26 döneminde kalıcı oturum sahiplerinin %85’inin vatandaşlığa geçmesi bekleniyor. Vatandaşlık törenlerinde yerli halk temsilcilerinin de yer alması planlanıyor. Pasaport hizmetlerinde ise online yenileme sistemi genişletiliyor ve yurtdışından erişim kolaylaştırılıyor.

İrep Çakır’ın belirttiği üzere, bu plan yalnızca teknik değil, aynı zamanda sosyal uyumu ve ekonomik sürdürülebilirliği esas alan bir göç politikası vizyonu sunuyor. Ancak uygulamada karşılaşılabilecek sorunlar ve kamuoyundaki tepkiler, bu vizyonun ne kadarının gerçeğe dönüşeceğini belirleyecek.