Kanada’da Zorunlu Askerlik ve Sivil Hizmet Tartışmaları Yeniden Gündemde

Kanada Başbakanı Mark Carney, geçtiğimiz hafta Ontario’daki Trenton Askeri Üssü’nde yaptığı açıklamalarla ülkenin savunma politikalarını ve orduya yönelik kapsamlı reform planlarını duyurdu. Carney’in konuşmasında zorunlu askerlik konusu doğrudan gündeme gelmese de, açıklamalar kamuoyunda askerlik ve sivil hizmet tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Haberi Turkish Voice of Canada izleyicilerine aktaran İrep Çakır, ordunun mevcut durumu ve kamuoyunun tepkisine dair ayrıntılı bilgiler paylaştı.

Kanada Silahlı Kuvvetleri uzun süredir personel sıkıntısı yaşıyor. 2025 yılında başvurular 10 yılın zirvesine çıksa da, orduda hâlâ binlerce pozisyon boş durumda. Düşük maaşlar, sivil sektördeki cazip iş imkanları ve personelin yaş ortalamasının yükselmesi, yeni asker alımını zorlaştırıyor. İrep Çakır’ın aktardığına göre bu durum, ordunun NATO görevlerinden afet müdahalelerine kadar genişleyen sorumluluklarını yerine getirmesini güçleştiriyor.

Carney hükümeti, ordunun insan kaynağını ve teknolojisini güçlendirmek amacıyla tarihin en büyük maaş artışını devreye alacak. Albay ve üstü rütbelerde %8, yarbay rütbelerinde %13, er ve erbaşlarda ise %20 oranında maaş artışı yapılacak. Ayrıca doğal afet görevleri, sık tayinler ve eğitim faaliyetleri için ek ödemeler planlanıyor.

Modernizasyon programı kapsamında hava, kara, deniz ve siber savunma teknolojilerinde yenileme yapılacak; savunma sanayisi güçlendirilecek. Havaalanları, limanlar ve acil durum altyapıları gibi hem sivil hem askeri amaçlarla kullanılabilecek stratejik yatırımlar da bu planın bir parçası olacak. İrep Çakır, bu adımların NATO taahhütleri ve Kuzey Kutbu’ndaki jeopolitik rekabet bağlamında önem taşıdığını vurguladı.

Zorunlu askerlik fikrine halkın bakışı ise net şekilde ikiye bölünmüş durumda. Angus Reid’in araştırmasına göre Kanadalıların %43’ü zorunlu askerliğe olumlu bakarken %44’ü karşı çıkıyor. Ancak askerlik yerine zorunlu sivil hizmet seçeneği sunulduğunda destek oranı %70’in üzerine çıkıyor. Sivil hizmet; kamu sağlığı, çevre koruma, afet müdahalesi ve gençlik hizmetleri gibi alanları kapsıyor.

İrep Çakır’ın haberinde yer alan bir diğer başlık ise federal hükümet ile eyaletler arasındaki yetki tartışmaları. Ontario Başbakanı Doug Ford, mültecilerin çalışma izni verme yetkisinin federal hükümetten alınarak eyaletlere devredilmesini talep etti. Ancak bu talep yasal zorluklar ve eleştiriler nedeniyle kısa sürede geri çekildi. Buna rağmen eyaletler, göç politikalarında daha fazla söz hakkı talebini sürdürüyor.

Kanada pasaportunun küresel sıralamadaki yeri de son yıllarda gerilemiş durumda. Henley Pasaport Endeksi’ne göre Kanada 2014’te ikinci sıradayken bugün sekizinci sırada yer alıyor. 184 ülkeye vizesiz erişim sağlasa da, diğer ülkelerin yeni anlaşmalar yapması karşısında Kanada’nın diplomatik hızının geride kaldığı belirtiliyor. Uzmanlar, bu durumun önüne geçmek için aktif ve stratejik diplomasi gerektiğini söylüyor.

Sonuç olarak, Mark Carney hükümetinin askeri kapasiteyi güçlendirme planı, zorunlu hizmet modellerine dair kamuoyu eğilimleri ve federal-eyalet ilişkilerindeki yetki tartışmaları, önümüzdeki dönemde Kanada siyasetinin önemli gündem başlıkları olmaya devam edecek. İrep Çakır’ın değerlendirmeleri, bu sürecin hem ulusal güvenlik hem de toplumsal uyum açısından kritik olduğunu ortaya koyuyor.