Kanada’nın İsrail’e Silah İhracatı Politikası Üzerindeki Tartışmalar Büyüyor

Kanada Senatörü Yuen Pau Woo, Ottawa’nın İsrail’e yönelik silah ihracatına ilişkin politikasının daha şeffaf olması çağrısında bulundu. Woo, bazı askeri malzemelerin doğrudan veya dolaylı olarak İsrail’e gönderildiği yönündeki haberler karşısında “dehşete düştüğünü” söyledi. Hükümet ise ölümcül silahların ihracatının 2024 başından bu yana durdurulduğunu ve Gazze’de kullanılabilecek tüm askeri ürünlerin engellendiğini savunuyor.

Mart 2024’te Parlamento, İsrail’e yönelik yeni silah ihracat izinlerinin durdurulması yönünde bağlayıcı olmayan bir önerge kabul etti. Bu kararın ardından Ottawa, 30 ihracat iznini askıya aldı. Yetkililer, kalan 164 iznin geçerli olduğunu ve bunların “öldürücü olmayan” ekipmanları kapsadığını açıkladı. Bu kapsamda devre kartları, optik parçalar ve diğer bileşenlerin ihracatı sürüyor.

Ancak aktivist gruplar, “öldürücü olmayan” tanımının net olmadığını ve bu parçaların İsrail’in Gazze ve Batı Şeria’daki operasyonlarında kullanılabileceğini savunuyor. Temmuz 2024’te yayımlanan İsrail gümrük verileri, Kanada’dan “savaş mühimmatı” ve “zırhlı araç parçaları” kategorisinde ürünler geldiğini gösterdi. Ottawa bu iddialara üç gün sonra yanıt vererek, söz konusu mühimmatın “boya topu mermileri” olduğunu ve savaşta kullanılamayacağını söyledi.

Woo, bu açıklamayı küçümseyici buldu ve bu malzemelerin İsrail askerlerini eğitmekte kullanılabileceğini ileri sürdü. Ayrıca, Kanada’dan gelen bazı parçaların İsrail savaş uçakları ve insansız hava araçlarında kullanılabileceği yönünde raporlar da mevcut. Hükümet, bu parçaların Gazze’de kullanılmadığını savunuyor.

4 Ağustos 2024’te yayımlanan Kanada Müslüman Kamu İşleri Konseyi raporu, Ottawa’nın açıklamalarının çelişkili olduğunu öne sürdü. Raporda, 2024 yılında İsrail’e yönelik iki yeni ihracat izni verildiği ve 2,3 milyon dolarlık satışın “bombalar, roketler ve patlayıcı cihazlar” kategorisinde yer aldığı belirtildi. Hükümet ise bu ürünlerin İsrail’in “Iron Dome” savunma sisteminde kullanılan elektronik parçalar olduğunu açıkladı.

Anketler, Kanadalıların yüzde 54’ünün Ottawa’nın İsrail’e ölümcül askeri teçhizat satmamasını istediğini gösteriyor. Buna karşın, hükümet tüm askeri ticareti durdurmanın Kanada ve müttefiklerinin tedarik zincirlerine zarar vereceğini savunuyor. Woo ise mevcut politikanın “kelime oyunlarıyla” yürütüldüğünü ve bunun “skandal” olduğunu dile getiriyor.

İsrail ise Gazze’deki yüksek can kaybı için Hamas’ı suçlayarak, savaşın varoluşsal bir savunma mücadelesi olduğunu savunuyor. Tartışmalar, Ottawa’nın politikalarının şeffaflığı ve uluslararası insancıl hukuk çerçevesindeki sorumlulukları konusunda büyüyor.